پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/  مینا احمدی: شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان زنجان چهارشنبه هفتم مردادماه 1405 با حضور استاندار زنجان، معاونان استاندار، نمایندگان استان و مدیران کل با محوریت فرونشست دشت‌های زنجان برگزار شدو

اضافه‌برداشت ۵۰۰ میلیون مترمکعبی از آب‌های زیرزمینی

مسعود بیات‌منش در جلسه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان زنجان اظهار کرد: برخورداری از نقشه‌های دقیق و به‌روز از شاخص‌های توسعه‌یافتگی کشورهاست و اطلاعات پایه مکانی نقش مؤثری در برنامه‌ریزی، مدیریت و توسعه سرزمین دارد.

وی با اشاره به اهمیت داده‌های مکانی در مدیریت استان افزود: نقشه‌های پایه، مبنای تهیه طرح‌های جامع و تفصیلی شهری، اجرای پروژه‌های عمرانی و پایش مستمر تغییرات هستند و توسعه این زیرساخت‌ها ضرورتی انکارناپذیر است.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان با تاکید بر اینکه مهم‌ترین عامل فرونشست، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی است، تصریح کرد: استان زنجان سالانه حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب منابع آب تجدیدپذیر دارد که مطابق برنامه‌ها باید حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب آن مورد استفاده قرار گیرد، اما در حال حاضر میزان برداشت به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده و سالانه حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب اضافه‌برداشت صورت می‌گیرد.

بیات‌منش ادامه داد: مصرف آب شرب استان حدود ۱۲۰ میلیون مترمکعب و مصرف صنعت حدود ۵۰ میلیون مترمکعب است و بخش عمده مصرف آب مربوط به کشاورزی است؛ از همین رو مدیریت مصرف در این بخش باید در اولویت قرار گیرد.

 کسری ۳ میلیارد مترمکعبی مخازن آب زیرزمینی

وی با تأکید بر اینکه اجرای الگوی کشت مهم‌ترین راهکار مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی است، خاطرنشان کرد: مقابله با چاه‌های غیرمجاز و کنترل برداشت‌ها به تنهایی کافی نیست و تجربه نشان داده راهکار اساسی، اصلاح الگوی کشت و مدیریت علمی مصرف آب است.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان با اشاره به کسری حدود سه میلیارد مترمکعبی مخازن آب زیرزمینی استان تشریح کرد: اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری می‌تواند در یک برنامه بلندمدت به احیای آبخوان‌ها کمک کند و لازم است اعتبارات این حوزه افزایش یابد.

بیات‌منش خواستار توجه بیشتر دولت به اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری شد و تاکید کرد: برای نجات منابع آب و جلوگیری از گسترش فرونشست، چاره‌ای جز حرکت به سمت اجرای گسترده این طرح‌ها در کشور وجود ندارد.

فرونشست، تهدیدی برای توسعه پایدار استان است

سیدمحسن صادقی در این جلسه با تأکید بر اینکه فرونشست به یکی از مهم‌ترین مخاطرات توسعه پایدار استان تبدیل شده است، گفت: توسعه استان باید بر پایه آمایش سرزمین، اطلاعات دقیق و مدیریت علمی منابع انجام شود.

وی افزود: همه دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند اطلاعات تخصصی خود را در بستر زیرساخت داده مکانی استان به‌روز کرده و در اختیار سامانه قرار دهند تا تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای داده‌های دقیق انجام شود.

استاندار زنجان با اشاره به ضرورت مدیریت منابع آب تصریح کرد: اصلاح الگوی کشت، توسعه روش‌های نوین آبیاری، اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری، تکمیل سدهای نیمه‌تمام و پایش مستمر فرونشست باید با جدیت در دستور کار دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد.

صادقی همچنین از تشکیل کارگروه ویژه فرونشست در استان خبر داد و خاطرنشان کرد: این کارگروه موظف است ضمن شناسایی نقاط بحرانی، راهکارهای علمی و عملیاتی برای کاهش مخاطرات ناشی از فرونشست را تدوین و اجرا کند.

بیمارستان فوق‌تخصصی سوانح، ظرفیت درمانی مهمی برای شمال‌غرب کشور خواهد بود

سیدجمال موسوی با قدردانی از اقدامات انجام‌شده در حوزه اطلاعات مکانی، گفت: اگر کشوری بخواهد در مسیر توسعه حرکت کند، باید در حوزه پایش عوارض زمین و تولید داده‌های دقیق نیز پیشرو باشد.

نماینده مردم ماهنشان و ایجرود در مجلس افزود: امیدواریم لایه‌های اطلاعاتی ایجادشده در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد تا مبنای تصمیم‌گیری‌های توسعه‌ای استان باشد.

وی با اشاره به احداث بیمارستان فوق‌تخصصی سوانح در زنجان، اظهار کرد: این پروژه نویدبخش روزهای خوبی برای مردم استان است و حاصل همدلی مدیریت استان، نمایندگان مجلس، ارتش و جمعیت هلال‌احمر به شمار می‌رود.

موسوی تأکید کرد: با توجه به قرار گرفتن زنجان در شاهراه ارتباطی کشور، این بیمارستان علاوه بر مردم استان، به استان‌های همجوار نیز خدمات تخصصی ارائه خواهد کرد.

مدیریت منابع آب، راهکار اصلی مقابله با فرونشست است

احمد بیگدلی با اشاره به موضوع فرونشست زمین، گفت: نمی‌توان به بهانه فرونشست، کشاورزی یا صنعت را تعطیل کرد، زیرا اشتغال و تولید کشور به هر دو بخش وابسته است و راهکار اصلی، مدیریت صحیح منابع آب است.

نماینده مردم خدابنده در مجلس افزود: استفاده از پساب در صنایع، اصلاح الگوی کشت، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و مهار آب‌های سطحی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی است.

وی همچنین بر تسریع در اجرای پروژه‌های مهم آبی از جمله سد مشمپا، سدهای شهرستان خدابنده و طرح‌های تأمین آب شرب تأکید کرد و گفت: این پروژه‌ها نقش مهمی در کاهش فشار بر سفره‌های آب زیرزمینی دارند.

بیگدلی با قدردانی از پیگیری‌های استاندار زنجان در حوزه تأمین سوخت ماشین‌آلات کشاورزی، افزود: پرداخت مطالبات گندم‌کاران نیز باید با جدیت دنبال شود تا کشاورزان با مشکل مواجه نشوند

بیمارستان فوق‌تخصصی سوانح زنجان در هفته دولت کلنگ‌زنی می‌شود

در ادامه جلسه، نبی‌الله محمدی با اشاره به اختصاص بیمارستان فوق‌تخصصی سوانح به استان زنجان، گفت: با هماهنگی نمایندگان استان، استاندار و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، ظرف ۴۸ ساعت مقدمات حضور مشاور فرمانده ارتش در زنجان فراهم شد که نتیجه آن، اختصاص این پروژه مهم به استان بود.

رئیس مجمع نمایندگان استان زنجان افزود: این بیمارستان علاوه بر مردم زنجان، به استان‌های شمال‌غرب کشور نیز خدمات تخصصی ارائه خواهد کرد.

وی اظهار کرد: با تأمین اعتبار مناسب، عملیات اجرایی این پروژه در هفته دولت آغاز خواهد شد و امیدواریم با همکاری مدیران استان، زیرساخت‌های لازم برای اجرای آن هرچه سریع‌تر فراهم شود.

محمدی با اشاره به برخی پروژه‌های مهم استان، تصریح کرد: باز شدن گره پروژه آزادراه زنجان ـ میانه، تعیین تکلیف جاده قره‌پشتلو، اجرای پروژه‌های فاضلاب شهری، رفع مشکلات تعاونی‌های مسکن، توسعه مدارس نهضت ملی مسکن، احیای سد مشمپا، تأمین زمین طرح جوانی جمعیت و اجرای طرح‌های متعدد روکش آسفالت از جمله اقداماتی است که در استان به نتیجه رسیده یا در حال اجراست.

وی تأکید کرد: با وجود محدودیت‌های بودجه‌ای و شرایط سخت کشور، روند توسعه استان با همدلی مدیران و نمایندگان مجلس در مسیر مطلوبی قرار دارد.

راه‌آهن برای مهار فرونشست محور ریلی زنجان خواستار راهکارهای فنی شد

در ادامه این نشست، مدیرکل راه‌آهن منطقه شمال‌غرب با اشاره به وقوع فرونشست در بخشی از مسیر ریلی، از اقدامات ایمنی و پایش مستمر خبر داد و خواستار معرفی راهکارهای تخصصی برای تثبیت و اصلاح محدوده آسیب‌دیده شد.

منوچهر صفری اظهار کرد: در محدوده کیلومتر ۲۲۲ تا ۲۲۵ مسیر ریلی، فرونشست زمین مشاهده شده که پس از اعلام سازمان نقشه‌برداری کشور، اقدامات لازم برای پایش و کنترل آن در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: کنترل سرعت قطارها، کاهش سرعت عبور در این محدوده و پایش هفتگی مختصات سه‌بعدی نقاط ثابت مسیر از جمله اقداماتی است که توسط راه‌آهن انجام می‌شود.

صفری تصریح کرد: کنترل عوامل ایجاد فرونشست خارج از اختیارات راه‌آهن است، اما انتظار می‌رود در صورت وجود روش‌های علمی، مشاوران ذی‌صلاح یا راهکارهای فنی برای تثبیت محدوده آسیب‌دیده، این موضوع در اختیار راه‌آهن قرار گیرد تا اقدامات لازم برای تحکیم مسیر انجام شود.

سهم اندک صنعت در مصرف آب

همچنین رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان با تأکید بر سهم اندک بخش صنعت در مصرف آب، خواستار همکاری سازمان نقشه‌برداری کشور برای دسترسی به تصاویر هوایی آرشیوی به‌منظور پایش معادن و محاسبه دقیق میزان برداشت شد.

امیرعلی مسیبی اظهار کرد: اگرچه موضوع فرونشست و مدیریت منابع آب از مسائل مهم استان است، اما سهم بخش صنعت در مصرف آب بسیار محدود بوده و عمده برداشت‌ها مربوط به سایر بخش‌ها است.

وی با بیان اینکه حدود ۷۸ درصد برداشت آب مربوط به بخش کشاورزی است، افزود: سهم صنعت از کل منابع آبی استان حدود سه تا چهار درصد است و بخش عمده همین میزان نیز پس از تصفیه دوباره به چرخه مصرف بازمی‌گردد.

 طارم و ضرورت مهار آب‌های سطحی

در بخش دیگری از جلسه، فرماندار شهرستان طارم با تأکید بر اینکه برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی نتیجه ضعف در مدیریت آب‌های سطحی است، خواستار برنامه‌ریزی جدی برای مهار روان‌آب‌ها، تعیین حقابه‌ها و مدیریت یکپارچه منابع آبی شد.

محمود عباسی اظهار کرد: گزارش‌های ارائه‌شده درباره فرونشست نشان می‌دهد فشار اصلی تأمین آب بر منابع زیرزمینی وارد شده و بیش از ۹۰ درصد آب شرب استان از این منابع تأمین می‌شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های آبی طارم گفت: سالانه حدود ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب سطحی در این شهرستان جریان دارد، اما به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم، امکان بهره‌برداری مناسب از این ظرفیت وجود ندارد.

دشت ابهر ـ خرم‌دره با ۱۲.۸ سانتی‌متر فرونشست، بحرانی‌ترین محدوده استان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان با هشدار نسبت به روند رو به رشد فرونشست زمین در استان، گفت: دشت ابهر ـ خرم‌دره با نرخ  ۱۲.۸ سانتی‌متر فرونشست در سال بحرانی‌ترین محدوده استان است و بررسی‌ها نشان می‌دهد این پدیده ارتباط مستقیمی با افت آب‌های زیرزمینی و برداشت‌های گسترده از چاه‌ها دارد.

سعید صنعتی‌منفرد با تشریح پیامدهای فرونشست اظهار کرد: تغییر تراز رودخانه‌ها، شکست و بیرون‌زدگی خطوط لوله، کاهش برگشت‌ناپذیر ظرفیت مخازن آب زیرزمینی، تخریب زیرساخت‌ها و شریان‌های حیاتی و آسیب به تأسیسات شهری از مهم‌ترین آثار فرونشست است.

وی افزود: از هفت محدوده مطالعاتی آب زیرزمینی استان، پنج دشت در وضعیت ممنوعه و تنها دو دشت در شرایط غیرممنوعه قرار دارند.

صنعتی‌منفرد با اشاره به آخرین نقشه‌های سازمان نقشه‌برداری کشور گفت: براساس اطلاعات سال ۱۴۰۲، پس از دشت ابهر ـ خرم‌دره، دشت زنجان ـ سلطانیه با حدود 6 تا ۶.۵ سانتی‌متر، زرین‌رود با حدود ۵ سانتی‌متر و قیدار با حدود ۴.۴ سانتی‌متر در سال، بیشترین نرخ فرونشست را دارند.

انتهای پیام