پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: در حالی‌ که به گفته مسئولان حوزه بهداشت، آخرین پیک بیماری وبا در استان زنجان به سال 1390 بازمی‌گردد و در آن مقطع نیز با اجرای سریع نظام مراقبت، شناسایی و پیگیری بیماران، آموزش عمومی و کنترل منابع احتمالی آلودگی، روند شیوع بیماری در مدت کوتاهی مهار شد، مشاهدات میدانی خبرنگار صدای زنجان از افزایش مراجعه افرادی با علائم گوارشی به برخی مراکز درمانی و مطب‌های پزشکی حکایت دارد.

البته صرف مشاهده علائمی مانند اسهال، تهوع، استفراغ یا دل‌درد نمی‌تواند به معنای ابتلای قطعی افراد به وبا باشد؛ چراکه تشخیص نهایی این بیماری تنها پس از بررسی‌های تخصصی، نمونه‌برداری و اعلام نتایج آزمایشگاهی امکان‌پذیر است. با این حال، افزایش نسبی مراجعات افراد دارای علائم گوارشی، در کنار هشدارهای اخیر محمدرضا صائینی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان، موجب شده است موضوع احتمال بروز بیماری‌های منتقله از آب و مواد غذایی، از جمله وبا، در استان چهره جدی‌تری به خود بگیرد. هرچند مسئولان تأکید دارند این هشدارها بیش از آنکه نشانه وجود شرایط بحرانی یا شیوع گسترده بیماری باشد، ماهیتی پیشگیرانه دارد، اما تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد بی‌توجهی به نشانه‌های اولیه و تأخیر در شناسایی منابع احتمالی آلودگی می‌تواند روند کنترل بیماری را دشوارتر کند.

در چنین شرایطی انتظار می‌رود متولیان حوزه سلامت، ضمن ادامه پایش مستمر آب آشامیدنی و مواد غذایی، آمار مراجعه‌کنندگان دارای علائم مشکوک و نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی را به‌صورت دقیق و شفاف در اختیار افکار عمومی قرار دهند. اطلاع‌رسانی به‌موقع، علاوه بر جلوگیری از شکل‌گیری شایعات و نگرانی‌های بی‌مورد، می‌تواند حساسیت شهروندان نسبت به رعایت بهداشت فردی، مصرف آب سالم و شست‌وشو و ضدعفونی اصولی سبزیجات را افزایش دهد.

در حال حاضر نمی‌توان از شیوع قطعی وبا در زنجان سخن گفت، اما افزایش مراجعات گوارشی و هشدارهای مطرح‌شده را نیز نباید نادیده گرفت. آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، حفظ آمادگی شبکه بهداشت و درمان، تشخیص سریع موارد مشکوک و ارائه اطلاعات رسمی و مستند درباره وضعیت بیماری در استان است.

 موارد مشکوک از طریق نظام مراقبت بیماری‌ها پیگیری می‌شوند

در این زمینه محمدرضا صائینی معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با بیان اینکه تاکنون وضعیت نگران‌کننده‌ای از نظر شیوع بیماری وبا در کشور گزارش نشده است، افزود: با افزایش دمای هوا، احتمال آلودگی آب و مواد غذایی بیشتر می‌شود و به همین دلیل دستگاه‌های بهداشتی مراقبت‌ها و حساسیت خود را افزایش می‌دهند.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی لازم است مردم توصیه‌های بهداشتی را جدی بگیرند و در مصرف آب و مواد غذایی، به‌ویژه مواد غذایی خام، دقت بیشتری داشته باشند.

صائینی درباره راه‌های انتقال بیماری وبا گفت: مهم‌ترین راه انتقال این بیماری، مصرف آب یا مواد غذایی آلوده است. اگر آب آشامیدنی یا ماده غذایی به عامل بیماری آلوده باشد، زمینه انتقال فراهم می‌شود. همچنین سبزیجات خام در صورتی که به‌درستی شسته و ضدعفونی نشده باشند، از جمله مواد غذایی پرخطر محسوب می‌شوند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به ضرورت توجه به سلامت سبزیجات افزود: سبزیجات به دلیل تماس مستقیم با خاک و آب ممکن است به عوامل بیماری‌زا آلوده شوند و اگر بدون شست‌وشو و ضدعفونی مناسب مصرف شوند، احتمال انتقال بیماری‌های گوارشی افزایش می‌یابد.

وی در تشریح مراحل سالم‌سازی سبزیجات اظهار کرد: سبزیجات باید پیش از مصرف در چهار مرحله شامل گل‌زدایی، انگل‌زدایی، ضدعفونی و آبکشی نهایی آماده شوند. در مرحله نخست باید گل‌ولای، خاک و مواد زائد موجود روی سبزی به‌طور کامل جدا شود و پس از آن، انگل‌زدایی و ضدعفونی مطابق دستورالعمل‌های بهداشتی انجام گیرد.

صائینی تصریح کرد: در پایان نیز سبزیجات باید با آب سالم به‌طور کامل آبکشی شوند. اجرای دقیق این مراحل می‌تواند احتمال انتقال عوامل بیماری‌زا از طریق سبزیجات خام را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. شهروندان همچنین باید از مصرف سبزیجاتی که از نحوه شست‌وشو و ضدعفونی آن‌ها اطمینان ندارند، خودداری کنند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان درباره نحوه شناسایی و پیگیری موارد مشکوک به وبا نیز گفت: پزشکان و مراکز درمانی نسبت به علائم بیماری‌های گوارشی و موارد مشکوک حساس هستند و در صورت مراجعه فرد دارای علائم مشکوک، اقدامات تشخیصی لازم انجام می‌شود. از بیمار نمونه‌برداری شده و نمونه برای بررسی دقیق به آزمایشگاه ارسال می‌شود.

به گفته وی، تشخیص قطعی بیماری براساس نتایج آزمایشگاهی انجام می‌گیرد و موارد مشکوک از طریق نظام مراقبت بیماری‌ها پیگیری می‌شوند تا در سریع‌ترین زمان ممکن، موارد احتمالی شناسایی و اقدامات لازم برای کنترل بیماری انجام شود.

صائینی با اشاره به نظارت مستمر بر سلامت آب آشامیدنی اظهار کرد: کیفیت آب شرب به‌صورت مداوم مورد بررسی قرار می‌گیرد و شاخص‌هایی همچون میزان کلر باقی‌مانده و وضعیت میکروبی آب به‌طور مستمر کنترل می‌شود. نمونه‌برداری‌ها و آزمایش‌های لازم نیز برای اطمینان از سلامت آب انجام می‌شود.

وی افزود: براساس بررسی‌های انجام‌شده، وضعیت آب شرب مطلوب است، اما پایش و نظارت بر کیفیت آب همچنان ادامه دارد تا در صورت مشاهده هرگونه مشکل احتمالی، اقدامات لازم در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان مهم‌ترین توصیه به شهروندان برای پیشگیری از بیماری‌های گوارشی را رعایت بهداشت فردی دانست و گفت: مردم باید دست‌های خود را به‌ویژه پیش از تهیه و مصرف غذا و پس از استفاده از سرویس بهداشتی به‌طور کامل بشویند و از مصرف آب یا مواد غذایی مشکوک خودداری کنند.

وی خاطرنشان کرد: توجه به سلامت مواد غذایی، شست‌وشو و ضدعفونی صحیح سبزیجات و استفاده از آب آشامیدنی سالم، از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از ابتلا به وبا و دیگر بیماری‌های گوارشی است. این بیماری قابل کنترل است و با رعایت اصول ساده بهداشتی می‌توان از بروز و گسترش آن جلوگیری کرد.

صائینی تأکید کرد: طرح هشدارهای بهداشتی در فصل گرما به معنای وجود شرایط بحرانی یا نگران‌کننده نیست، بلکه این هشدارها با هدف افزایش آگاهی عمومی و پیشگیری از بیماری‌ها ارائه می‌شود و همکاری مردم در رعایت توصیه‌های بهداشتی، نقش مهمی در حفظ سلامت جامعه دارد.