پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/  سمیه محرمی: زنجان در روزهای هشتم و یازدهم محرم، بار دیگر صحنه تجلی ارادت خالصانه مردم به ساحت حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) شد؛ آیین‌هایی ریشه‌دار و پرشور که هر ساله خیل عظیمی از عاشقان حسینی را از نقاط مختلف کشور و حتی خارج از ایران به این شهر می‌کشاند. امسال اما حال و هوای عزاداری‌ها رنگ و بویی متفاوت داشت؛ چرا که در کنار سوگواری برای سیدالشهدا (ع) و ۷۲ یار باوفایش، مردم عزادار زنجان یاد و نام شهدای مدافع وطن را نیز گرامی داشتند و این هم‌زمانی، جلوه‌ای خاص به مراسم‌های محرم بخشید.

در دسته‌های عزاداری امسال، پرچم سه‌رنگ جمهوری اسلامی ایران در کنار بیرق‌های سیاه حسینی دیده می‌شد و نوای مداحی‌ها نیز آمیخته با یاد شهیدانی بود که در راه دفاع از امنیت و عزت این سرزمین جان خود را فدا کرده‌اند. همین پیوند میان حماسه عاشورا و ایثار مدافعان وطن، محرم امسال زنجان را به صحنه‌ای از همبستگی دینی و ملی تبدیل کرده بود.

آنچه عزاداری‌های زنجان را از بسیاری دیگر از شهرها متمایز می‌کند، برگزاری دو آیین بزرگ و تاریخی حسینیه اعظم و زینبیه اعظم است؛ آیین‌هایی که به دلیل اصالت، دوری از بدعت و حضور یکپارچه مردم، در طول سالیان به نمادی از اتحاد و انسجام عاشقان اهل بیت (ع) تبدیل شده‌اند. دسته حسینیه اعظم زنجان که در هشتم محرم، موسوم به «یوم‌العباس»، برگزار می‌شود، از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین تجمعات عزاداری کشور به شمار می‌رود؛ مراسمی که به دلیل قدمت و جایگاه معنوی خود، به عنوان دهمین میراث معنوی ایران نیز به ثبت رسیده است.

حسینیه اعظم زنجان بنابر برخی اسناد تاریخی، قدمتی دست‌کم تا دوره افشاریه دارد. قدیمی‌ترین منبعی که نام این مکان در آن آمده، کتاب «تاریخ دارالعرفان خمسه» تألیف رستم‌الحکماست. همچنین وجود علم فلزی با تاریخ ۱۲۲۱ هجری قمری و سنگ‌نوشته‌ای مربوط به سال ۱۲۶۱ هجری قمری، گواهی بر سابقه دیرینه این مرکز مذهبی است. یکی دیگر از جلوه‌های شاخص این مراسم، اهدای نذورات و قربانی در مسیر حرکت دسته است؛ به‌گونه‌ای که این آیین از نظر فراوانی قربانی، پس از قربانگاه منا، جایگاهی ویژه در جهان اسلام دارد.

محرم نه فقط سوگ، بلکه شعور، وحدت و وفاداری است

زنجان در این روزها، تنها یک شهر عزادار نیست؛ بلکه جلوه‌ای زنده از پیوند تاریخ، ایمان، حماسه و هویت جمعی مردمی است که محرم را نه فقط در سوگ، بلکه در شعور، وحدت و وفاداری معنا می‌کنند.

همزمان با آیین‌های باشکوه عزاداری در زنجان، مراسم معنوی اقامه نماز ظهر عاشورا نیز با حضور گسترده عزاداران حسینی در میدان انقلاب این شهر برگزار شد؛ آئینی که هر ساله به عنوان یکی از جلوه‌های عمیق شعور حسینی در پایتخت شور و شعور حسینی همزمان با سراسر کشور جلوه‌گر می‌شود. در این مراسم، عاشقان اباعبدالله‌الحسین(ع) با تأسی به نماز ظهر عاشورای سیدالشهدا(ع) در صحرای کربلا، ندای بندگی و وفاداری به آرمان‌های عاشورا را در قلب شهر طنین‌انداز کردند و بار دیگر نشان دادند که پیام نهضت حسینی، با نماز، بصیرت و ایستادگی در هم آمیخته است.

همچنین با فرارسیدن غروب عاشورا، فضای زنجان رنگ و بوی اندوهی عمیق‌تر به خود گرفت و مراسم شام غریبان در مساجد، تکایا و حسینیه‌های این شهر برگزار شد. در این آیین‌های جانسوز، مردم مؤمن و دلداده اهل‌بیت(ع) با روشن کردن شمع، نوحه‌سرایی و مرثیه‌خوانی، غربت اهل حرم و مصائب بازماندگان واقعه کربلا را یادآوری کردند. شام غریبان در زنجان، همچون دیگر آئین‌های محرم، صحنه‌ای از پیوند عاطفه، ایمان و ارادت مردمی بود که با اشک و اندوه، روایت مظلومیت کربلا را زنده نگه می‌دارند.

زنجانی‌ها برای تسلی دل زینب (س) آمدند

در کنار حسینیه اعظم، زینبیه اعظم زنجان نیز در یازدهم محرم، با عنوان «یوم‌الزینب»، میزبان خیل عظیم عزاداران است. زینبیه، که قدمت آن بنا بر روایت‌های تاریخی و شفاهی به بیش از ۴۰۰ سال می‌رسد، یکی از مهم‌ترین قطب‌های عزاداری در استان زنجان محسوب می‌شود. بر اساس نقل‌های محلی، این مکان در گذشته باغی در کهندژ زنجان بوده که صاحب آن با شنیدن نواهای «یا زینب» و شیون عزاداران، بخشی از باغ را به تکیه‌ای برای سوگواری تبدیل کرده و آن را زینبیه نام نهاده است؛ سنتی که به وصیت او پس از وفاتش نیز ادامه یافته و به مرور زمان به یکی از مهم‌ترین مراکز عزاداری کشور تبدیل شده است.

امسال نیز دسته باشکوه زینبیه اعظم از ساعت ۱۶ روز یازدهم محرم، از مقابل این مسجد به سمت خیابان شهدا، چهارراه امیرکبیر، سبزه‌میدان، چهارراه انقلاب و امامزاده سید ابراهیم (ع) حرکت کرد. در این مراسم، یک‌هزار و ۲۰۰ خادم افتخاری با زینبیه همکاری داشتند و ۵۰ اکیپ ثابت به همراه ۳۵ اکیپ سیار برای جمع‌آوری نذورات مردمی در مسیر مستقر شدند. همچنین ۳۵۰ نفر از صبح تا شب مسئولیت دریافت نذورات نقدی و هدایای مردمی را بر عهده داشتند.