پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: پرونده منطقه گاوازنگ زنجان، تنها یک اختلاف اداری یا مالکیتی ساده نیست؛ بلکه نمونه‌ای روشن از انباشت تصمیمات ناتمام، خلأهای قانونی و مدیریت‌های مقطعی در تاریخ توسعه شهری استان به شمار می‌رود. طرحی که در دهه ۷۰ و در شرایط نبود ردیف اعتباری مشخص و خارج‌بودن محدوده از حریم قانونی شهر، با هدف جابه‌جایی روستا و تأمین زیرساخت‌های اولیه شکل گرفت، به‌مرور به یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات مدیریت شهری زنجان تبدیل شد.

در سال‌های ابتدایی، فروش و مولدسازی بخشی از اراضی به‌عنوان راهکاری برای تأمین منابع مالی آبادانی منطقه مطرح شد؛ رویکردی که در آن زمان، در غیاب سازوکارهای شفاف و نظارت دقیق، با مقاومت بخشی از ساکنان محلی و ایرادات دستگاه‌های نظارتی همراه شد. عدم طی مسیر قانونی صحیح در واگذاری‌ها، توقف طرح و بلاتکلیفی حقوقی خریداران، سبب شد گاوازنگ به پرونده‌ای باز و پرابهام بدل شود؛ پرونده‌ای که بارها در گزارش‌ها و خبرهای رسانه‌های محلی و استانی به‌عنوان نمونه‌ای از تعارض منافع، ضعف در تصمیم‌گیری یکپارچه و بی‌پاسخ‌ماندن مطالبات مردمی مورد اشاره قرار گرفته است.

با خلع‌ید سازمان همیاری شهرداری‌ها در سال ۱۳۹۹ و انتقال مالکیت اراضی از منابع طبیعی به وزارت راه و شهرسازی، اگرچه گامی در جهت اصلاح ساختار حقوقی این موضوع برداشته شد، اما مسئله اصلی همچنان باقی ماند؛ تعیین تکلیف تعهدات ایجادشده نسبت به مردمی که سال‌ها پیش اقدام به خرید کرده‌اند و احیای طرحی که قرار بود گره‌ای از توسعه شهری بگشاید، نه آنکه خود به گرهی پیچیده در مدیریت استان تبدیل شود. اکنون، با ورود جدی‌تر دستگاه‌های نظارتی و مطالبه شفاف‌سازی، گاوازنگ به آزمونی برای سنجش میزان پاسخگویی مدیران و کارآمدی نظام تصمیم‌گیری در پروژه‌های کلان شهری بدل شده است.

مسعود بیات‌منش معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان در آخرین اظهارنظر خود از پایان بلاتکلیفی چندین‌ساله طرح گاوازنگ خبر داده و می‌گوید: رویکرد جدید این طرح پس از بازطراحی و تصویب در شورای برنامه‌ریزی استان، با محوریت گردشگری و بوم‌گردی نهایی شده است.

وی خاطر نشان می‌کند: اجرای این طرح با درنظرگرفتن پهنه‌های حفاظتی، ساماندهی سکونت‌ها و توسعه زیرساخت‌های گردشگری دنبال خواهد شد.

بیات‌منش با بیان اینکه براین‌اساس، مدیریت وقت استان به سمت مولدسازی اراضی و فروش بخشی از آن برای تأمین منابع مالی حرکت کرد، اضافه می‌کند: بااین‌حال، این فرآیند با موانعی همراه شد؛ بخشی از روستاییان مقاومت کردند و تنها حدود ۳۰ درصد با طرح همراه شدند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان ادامه می‌دهد: طرحی که اخیراً در شورای برنامه‌ریزی استان به تصویب رسید، حاصل جلسات و بازطراحی‌هاست و براساس این طرح، کل منطقه گاوازنگ صرفاً با کاربری گردشگری و بوم‌گردی تعریف شده است.

وی با بیان اینکه برای اراضی کوهستانی شمال محدوده که مورداستفاده شهروندان برای کوهنوردی است، پهنه حفاظتی در نظر گرفته شده تا از هرگونه ساخت‌وساز غیرمجاز و دست‌اندازی جلوگیری شود؛ چراکه این محدوده یک حق عمومی و پارک طبیعی برای شهروندان و گردشگران محسوب می‌شود، اضافه می‌کند: در این طرح، حدود ۵ هزار هکتار به‌عنوان پهنه حفاظتی و حدود ۸۰ هکتار با ضوابط گردشگری پیش‌بینی شده که شامل کاربری‌های پشتیبان مانند هتل، غذاخوری، بوم‌گردی، غذاخوری و فضاهای خدماتی و پارک‌های موردنیاز منطقه است.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان با بیان اینکه با توجه ‌به هماهنگی‌های انجام‌شده با دستگاه‌های نظارتی و لزوم ورود شهرداری برای مدیریت و ارائه خدمات، مقرر شد در دوره گذار بین شورای فعلی و شورای بعدی، سازمان همیاری با نظارت دستگاه‌های مربوطه اجرای طرح را پیش ببرد، اضافه می‌کند: در این مدت، رفع ایرادات، تعیین تکلیف معارضین، رسیدگی به شکایات و ساماندهی تعهدات گذشته بر عهده سازمان همیاری خواهد بود.

وی با بیان این‌که سازمان همیاری یک سال فرصت دارد تا طرح را از نظر حقوقی و اجرایی ساماندهی کرده، قراردادهای لازم با روستاییان منعقد و وضعیت سکونت‌ها را تعیین تکلیف کند، عنوان می‌کند: سکونت فعلی در این محدوده غیرمجاز محسوب می‌شود و برای قانونی شدن، ساکنان باید عوارض تغییر کاربری، عوارض صدور پروانه و ضوابط طرح گردشگری را رعایت کنند. اقامت در منطقه صرفاً در قالب بوم‌گردی و با اخذ مجوز از شهرداری امکان‌پذیر خواهد بود.

وی با بیان اینکه در حال حاضر آب و برق به‌صورت موقت در منطقه وجود دارد و پیگیری برای تأمین گاز نیز در حال انجام است، هم‌زمان با اقدامات حقوقی، آماده‌سازی زیرساخت‌ها نیز آغاز خواهد شد. کف‌سازی، جداره‌سازی و تبدیل روستا به روستای هدف گردشگری از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است، برای تکمیل این طرح، حداقل ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار عمرانی نیاز است که اجرای آن بر عهده سازمان همیاری خواهد بود تا پس از ساماندهی کامل، این طرح بدون دغدغه به شهرداری و شورای شهر تحویل داده شود.

داستان گاوازنگ(گوُ وا زنگ) کمی با دیگر مشکلات شهر متفاوت است!

یک شهروند زنجانی در این زمینه در گفت‎‌وگو با خبرنگار صدای زنجان با اشاره به اینکه زمانی برای مدیریت آن‌جا مسابقه بود، چون چیزهایی برای واگذاری و درآمدزایی بودند، اظهار می‌کند: اما اکنون همه‌ آن‌ها تمام شده و دیگر فقط باید هزینه و سرمایه‌گذاری بیرونی شود تا شاید درآمدی برای توسعه ایجاد شود.

وی با بیان اینکه مهاجرینی از روستای امند، پدیدآورندگان گاوازنگ بودند که در ابتدا به حداقل مساعدت‌های دولتی از قبیل آب و برق راضی بودند، عنوان می‌کند: اما اکنون با حقی که ناشی از اطاله‌ ساماندهی آنان است، خود را به مثابه شهروندان ذی‌حقی می‌دانند که دولت بایستی مساوی با سایر نقاط شهر زنجان به ایشان ارائه‌ خدمات نماید و حقوق‌شان را به رسمیت بشناسد.

وی با بیان اینکه حالا دیگر راضی کردن ایشان برای جابه‌جایی و خروج از محدوده‌ غیر رسمی و استقرار در شهرک واگذارشده در غرب جاده‌ی گاوازنگ (شمال نمایشگاه کاسپین)، کاری ناشدنی به‌نظر می‌رسد و هیچ اداره، نهاد و مدیری حاضر به این درگیری نیست و یا شاید جرات آن‌را ندارد، عنوان می‌کند دارندگان قطعات خردشده‌ زمین‌های محدوده‌ی غیر رسمی (از جمله اتاقک‌ها و آلونک‌های تجاری شده و حالا دیگر گران‌قیمت) به هیچ وجه حاضر به تخلیه و ترک دارایی خود نیستند و به معامله‌ نسیه با طرف‌های دولتی (که پولی ندارند) هم راضی نمی‌شوند!

وی خاطر نشان می‌کند: طرح گردش‌گری گاوازنگ خود قربانی مماشات با معضلات پایین مجموعه است، جایی که غالب اهالی سکونت‌گاه غیررسمی آن، مرحوم شده‌اند و وراث پرشمار ایشان هم حاضر به واگذاری میراث شرعی خودشان نیستند، هر چند از اساس غیرقانونی باشد.

 کار به سازمان همیاری شهرداری‌ها سپرده شده که نه بودجه‌ و نه ساختار لازم را دارد

در همین خصوص یکی از کارشناسان استان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان می‌گوید: مکان‌یابی پروژه تفریحی-گردشگری گاوازنگ در دهه‌ هفتاد، درست بوده و از نظر موقعیت مکانی و مزایای آن بحثی نیست، اما نکته‌ مهمی که نادیده گرفته شد عناصر انسانی در محدوده‌ گاوازنگ و حقوق مالکانه‌ آن‌ها بر زمین‌های منطقه است.
وی خاطر نشان می‌کند: با فرض این مطلب و فارغ از این‌که آن‌ها هیچ سند رسمی برای زمین‌ها نداشتند، به هر صورت و بر فرض زراعی بودن اسناد یا منابع ملی و طبیعی بودن آن‌جا، ساکنان بومی باید در اولویت مشارکت‌دهی و اجرای پروژه می‌بودند، حال آن‌که زمین‌های ایشان با حکم قانون تصرف شده و بخش مهمی از آن هم به پو‌لدارها و سرمایه‌گذاران غیر بومی واگذار و تبدیل به ابزار دلالی شد.

این مسئول سابق ادامه می‌دهد: وجود روستا در قلب چنان پروژه‌ای، می‌توانست مانع تعریف و اجرای آن شود اما با خوش‌بینی و اتکا به برتری قانونی و ارزش‌های طبیعی و جغرافیایی منطقه، مدیران وقت آن‌جا را کلنگ‌زنی کردند.

وی با اشاره به سپردن کار به سازمان همیاری شهرداری‌ها که بودجه‌ کافی و ساختار لازم برای چنین امری را نداشت، می‌افزاید: چیزی که در اجرا و نگهداری طرح گاوازنگ به آن توجه نشد، تماس محدوده‌ آن با محدوده‌ و حریم شهر بود. یعنی در عاقلانه‌ترین حالت باید با مسئولیت شهرداری زنجان، ساخته و بهره‌برداری می‌شد.

این کارشناس مسائل شهری یکی از ضرورت‌های اجرای چنین پروژه‌ای را اختصاص بودجه از محل اعتبارات ملی عنوان کرده و می‌گوید: به‌عنوان مثال بایستی مدیران ارشد استاندار وقت با استفاده از جایگاه خود و در حرکتی حاکمیتی، بودجه‌ای ملی برای گاوازنگ تعریف و جذب کرده و موضوع اختلافات، تملک‌ها، متولی پروژه و حقوق روستائیان را حل و مجموعه‌ای آماده‌ بهره‌برداری و نگهداری را در اختیار شهرداری زنجان قرار می‌داد، اما علی‌رغم مساعد بودن شرایط، نخواستند درگیر حل این معضل شوند.

وی اضافه می‌کند: هم‌چنان‌که با همین روش در فاصله‌ ۲۰۰ کیلومتری و در استان همسایه‌مان قزوین، روستای باراجین را به منطقه گردشگری کم‌نظیری در منطقه‌ شمال‌غرب تبدیل کردند.

شرایط موجود مجموعه گاوازنگ صرفا به خاطر عملکرد مدیران است

یک منبع آگاه نیز در این زمینه در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به این‌که به موضوع گاوازنگ باید از چند منظر از جمله فرهنگی، مدیریتی و عمرانی نگاه شود، بیان می‌کند: بسیاری از موضوعات چون عمرانی و فرهنگی موضوعاتی سلیقه‌ای است اما در موضوع مدیریت این پروژه این سئوال بزرگ مطرح است که چرا با وجود رفت و آمد این تعداد مدیر مدعی، این پروژه همواره بلاتکلیف باقی مانده است؟

وی با بیان اینکه شرایط موجود مجموعه گاوازنگ صرفا به خاطر مدیران و عملکرد آنها است، عنوان می‌کند: وعده‌ها و تصمیمات لحظه‌ای مدیران در موضوع گاوازنگ موجب سرگردانی و سردرگمی اهالی روستا در این مدت شده و آنها را بر سر چندراهی قرار داده است.

این منبع آگاه با بیان این‌که استارت گاوازنگ در دهه 70 زده شده است، عنوان می‌کند: پیشرفت این پروژه از آن زمان تاکنون صفر بوده است و خود به محلی برای آسیب‌های اجتماعی تبدیل شده است.

وی با بیان این‌که مدیران ارشد استان عامل اصلی شرایط فعلی گاوازنگ هستند، بیان می‌کند: برخی از مدیران بومی چندباره در راس امور قرار گرفتند اما اقدام موثری برای مجموع گاوازنگ صورت نگرفت، شرایط به نحوی بود که به این باور رسیدم حضور مدیران غیربومی می‌توانست این پروژه را بهتر به نتیجه برساند.

 شهرداری برای تحویل پارک گاوازنگ اعلام آمادگی کرده است

سید حسن حسینی مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان در این زمینه در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به اینکه طبق آخرین مکاتبات صورت گرفته شهرداری برای تحویل پارک گاوازنگ اعلام آمادگی کرده است، بیان می‌کند: شهرداری اعلام کرده، این مجموعه را می‌خواهد و منتظر مصوبه شورای شهر زنجان است.

مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان با بیان اینکه مکاتبات برای تسریع این واگذاری انجام شده است، بیان می‌کند: قول داده شده به زودی این مصوبه اخذ شود.

وی با بیان اینکه این مصوبه در مورد مجموعه ائل داغی و زیر مجموعه آن است، تصریح می‌کند: شهرداری قرار است پارک آبخیزداری شامل 341 هکتار در حوزه سد و اراضی بالادستی آن و همچنین سه تا چهار هکتار اراضی پایین دست سد را تحویل بگیرد.

شهرداری زنجان منتظر تعیین تکلیف مصوبه تحویل گاوازنگ است

حسین حمزه‌لوپاک رئیس شورای شهر زنجان نیز در این زمینه در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به اینکه مصوبه داشتیم برای گاوازنگ که سال گذشته بخشی از گاوازنگ را شهرداری تحویل بگیرد، بیان کرد: این مصوبه در هئیات تطبیق در رفت و برگشت است و هنوز قطعی نشده است.

وی با بیان اینکه محل‌های مورد نظر شورا و شهرداری برای تحویل از منابع طبیعی بخش ائل داغی و در ادامه، فاز به فاز به سمت بالا و پارک آبخیزداری است، عنوان کرد: دریافت این مجموعه به صورت متمرکز نیز مشکلی ندارد این مصوبه در هیئت تطبیق به دلیل ابهامات رد شد و شورا اصرار به رای داشت‌، حالا در مرحله شورای حل اختلاف است.

حمزه‌لوپاک با بیان اینکه در مصوبه شورا شهرداری آماده تحویل هر سه منطقه ائل‌داغی، روستا و اطراف و بالا و پایین سد است، بیان می‌کند: در زمینه روستا نیز مشکل خاصی نداریم و آماده تحویل هستیم و شهرداری بدون ورود به محدوده شهری به عنوان مکان داخل حریم می‌تواند ورود کند.

رئیس شورای شهر زنجان با اشاره به اینکه مدیریت این مجموعه توسط یک دستگاه می‌تواند مانعی بر تخریب بیش از پیش در آن شود، عنوان می‌کند: شورا و شهرداری زنجان حاضر است این مجموعه را با شرایط موجود تحویل بگیرد و نسبت به ساماندهی آن اقدام کند.

در حالی که معاون استاندار زنجان در سخنان خود سازمان همیاری شهرداری‌ها را مسئول ساماندهی و تکمیل این مجموعه جهت تحویل به شهرداری معرفی کرده است که به گفته منابع آگاه این سازمان در حالت اغما بوده و صرفا با یک نیرو فعال است و باید منتظر ماند و دید وعده جدید مسئولان برای ساماندهی مجموعه گاوازنگ این بار تحقق خواهد یافت یا قفل بزرگ‌تری بر این آبروی شهر زده خواهد شد؟

انتهای پیام/