پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/  سمیه محرمی: سعدالله نصیری قیداری رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان در نشست خبری با اصحاب رسانه که سه‌شنبه 21 مهرماه 1405 با ابراز نگرانی شدید از افت تمایل داوطلبان و دانش‌آموزان به رشته‌های بنیادی، این روند را هشداری جدی برای آینده علمی کشور خواند و بر لزوم بورسیه رتبه‌های برتر، حمایت‌های پایدار دولتی و بازنگری در شیوه هدایت تحصیلی تأکید کرد.

سعدالله نصیری‌قیداری با تشریح جایگاه علوم پایه اظهار کرد: خانواده‌ها اغلب فرزندان خود را صرفاً بر مبنای تصورات شغلی کوتاه‌مدت به سمت رشته‌هایی مانند پزشکی هدایت می‌کنند؛ در حالی که استعدادها یکسان نیست و این نادیده‌گرفتن توانمندی‌ها، مانع شکوفایی ظرفیت‌های دانشی می‌شود. علوم پایه موتور محرک توسعه و زیربنای فناوری‌های نوین تشخیصی و درمانی نظیر لیزر و ام‌آر‌آی است.

وی با تفکیک ماهیت علوم پایه از علوم کاربردی افزود: علوم پایه به‌منزله سپرده و ذخیره بانکی است و علوم کاربردی نظیر پزشکی و مهندسی، پول نقدی هستند که روزانه خرج می‌شوند. پژوهش‌های بنیادی نظیر مکانیک کوانتومی بلافاصله به ثروت تجاری نمی‌رسند، اما در بلندمدت مبنای فناوری‌های جهان می‌شوند. از آنجا که بخش خصوصی رغبتی به سرمایه‌گذاری بدون بازده فوری ندارد، وظیفه دولت و مجلس است که با حمایت‌های هدفمند، بودجه‌ریزی سالانه و تدوین بسته‌های تشویقی، دغدغه درآمد و اشتغال پژوهشگران را برطرف کنند.

نصیری‌قیداری با اشاره به تجارب دبیری سال جهانی علوم پایه و برگزاری بیش از ۵۰۰ رویداد علمی گفت: یکی از راهکارهای کلیدی، بورسیه‌کردن رتبه‌های تک‌رقمی و برتر کنکور در رشته‌های پایه از آغاز تحصیل تا اتمام آن است. علاوه بر این، دانشگاه با برگزاری مدارس علمی دو تا پنج‌روزه در شاخه‌های فیزیک، شیمی، ریاضی و زمین‌شناسی، بستر پیوند مستقیم دانش‌آموزان با دانشگاه را فراهم کرده است. او همچنین با اشاره به تجارب راه‌اندازی رصدخانه ملی ایران و مسئولیت‌های خود در کمیسیون ملی یونسکو و شورای عالی عتف، بر ضرورت اصلاح سازوکارهای سنجش و پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی تأکید کرد.

تأمین اعتبار آزمایشگاه مرجع و پروژه‌های عمرانی

رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان با اشاره به برنامه‌های زیرساختی گفت: طرح تأسیس آزمایشگاه مرجع ملی این دانشگاه از میان ۹۰ طرح کشوری برگزیده شده و پس از اخذ مجوزهای وزارت علوم و معاونت علمی ریاست‌جمهوری، اکنون برای تأمین اعتبار در سازمان برنامه و بودجه قرار دارد تا پاسخگوی نیازهای پژوهشی منطقه شمال‌غرب باشد.

وی به بهره‌برداری از دانشکده علوم زیستی با زیربنای ۷ هزار و ۲۰۰ مترمربع در خردادماه امسال اشاره کرد و گفت: این پروژه پس از هفت سال با ارزش روز حدود ۶۰۰ میلیارد تومان افتتاح شد. فضاهای آزمایشگاه مرکزی و مرجع درون همین سازه پیش‌بینی شده تا نیازی به احداث بنای مجزا نباشد؛ ضمن آنکه وعده اعتبار ۱۰ میلیارد تومانی وزیر علوم برای تجهیز میزهای آزمایشگاهی آن نیز در دست پیگیری است.

نصیری‌قیداری تمرکز دانشگاه را بر تکمیل زیرساخت‌های شش دانشکده موجود دانست و از پیشرفت فیزیکی بالای ۵۰ درصدی خوابگاه ۴۲ واحدی متأهلان (با زیربنای دو هزار مترمربع در سه طبقه) خبر داد و تصریح کرد: دانشگاه سهم ۵۰ درصدی خود را انجام داده و ادامه کار منوط به تخصیص سهم دولت و وزارت علوم است. همچنین زمین تنیس مجموعه به پیشرفت ۸۰ تا ۹۰ درصدی رسیده و بوفه و فروشگاه پردیس نیز برای ارتقای رفاه دانشگاهیان راه‌اندازی شده است.

سرمایه‌گذاری ۲ همتی در بخش فناوری و توسعه نوآوری

وی پیرامون طرح‌های فناورانه تصریح کرد: احداث برج فناوری اطلاعات و ارتباطات با تمرکز بر زیرساخت‌های دیتاسنتر و حجم سرمایه‌گذاری حدود دو هزار میلیارد تومان در دستور کار است. در فاز نخست، بخش خصوصی برای تأمین هزار میلیارد تومان اعلام آمادگی کرده و توافقی به ارزش ۳۰۰ میلیارد تومان نیز از محل اعتبار مالیاتی پیش‌بینی شده است.

او از اختصاص دو هزار و ۴۰۰ مترمربع فضا به مراکز نوآوری (هر دانشکده ۴۰۰ مترمربع) خبر داد و افزود: واگذاری بلندمدت زمین با حفظ مالکیت دانشگاه به شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد فضاهای کارگاهی برای استقرار آن‌ها به‌طور جدی دنبال می‌شود.

انتقاد از سهم پایین دانشگاه در طرح‌های پژوهشی استان

نصیری‌قیداری با تأکید بر اینکه صنایع و دستگاه‌های اجرایی استان باید اجرای طرح‌های پژوهشی خود را به دانشگاه‌های بومی بسپارند، اظهار کرد: در حال حاضر تنها حدود ۱۵ درصد اعضای هیئت علمی در طرح‌های برون‌دانشگاهی فعال هستند. موضوعاتی حیاتی مانند مدیریت منابع آب و پایش رفتار گسل‌های لرزه‌ای زنجان از جمله ظرفیت‌های تحقیقاتی دانشگاه است. راه‌اندازی «مرکز آموزش‌های تخصصی» نیز با هدف پاسخ به نیازهای مهارتی سازمان‌ها و شرکت‌ها کلید خورده است.

میزبانی از رویداد «شب علم» و رتبه‌های پژوهشی

وی از برگزاری رویداد ملی شب علم در هفتم آبان‌ماه با پیش‌بینی حضور ۱۵ تا ۲۰ هزار نفری مردم و حمایت بنیاد علم ایران خبر داد و خواستار همکاری شهرداری، صداوسیما و دستگاه‌های اجرایی شد. این برنامه شامل کارگاه‌های علمی، آزمایش‌های تعاملی، برنامه‌های فرهنگی، هنری، سینمایی و دیدار با استاد یوسف ثبوتی خواهد بود. همچنین خانه علم دانشگاه که رتبه برتر کشوری را داراست، سالانه پذیرای بیش از ۴ هزار دانش‌آموز است.

رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان در تشریح رتبه‌بندی‌ها گفت: این دانشگاه رتبه پنجم شاخص بین‌المللی «نیچر ایندکس» را داراست و آزمایشگاه مرکزی آن رتبه اول استان و دوازدهم کشور را به خود اختصاص داده است. ۱۳ عضو هیئت علمی در جمع پژوهشگران پراستناد جهان، بیش از ۱۱ درصد در جمع دو درصد برتر و چهار نفر در فهرست یک درصد دانشمندان برتر دنیا قرار دارند. انتشار دو نشریه جدید در حوزه نانوفناوری و تغییر اقلیم نیز آغاز شده است.

دیپلماسی علمی و تعهد اجتماعی

نصیری‌قیداری با اشاره به انعقاد تفاهم‌نامه با مرکز بین‌المللی علوم زیستی و شیمیایی دانشگاه کراچی پاکستان، از تداوم تعاملات با مراکزی در چین، روسیه، ارمنستان و کشورهای همسایه خبر داد و فعالیت‌های آموزشی-پژوهشی مرکز شهید شهریاری با مشارکت دانشجویان بسیجی را مثبت ارزیابی کرد.

وی در پایان با اشاره به واگذاری ۵۰۰ مترمربع زمین به انجمن حمایت از بیماران مبتلا به اوتیسم، بر مسئولیت اجتماعی دانشگاه، تعهد به اخلاق پژوهشی و امتداد مسیر دانشمندان شهید در خدمت به جامعه تأکید کرد.